اختلال رشد

کودکان در بدو تولد و پس از آن در هر ویزیت روتین وزن می‌شوند و منحنی رشد آنها براساس آن رسم می‌شود. به خاطر داشته باشید کودکان اندام و جثه متفاوتی دارند. صرف اینکه کودک شما کوچک یا کم وزن است دلیلی بر وجود مشکل در او نیست.

منحنی‌های رشد

پزشک کودک شما باید در هر ویزیت قد و وزن کودک (همچنین دور سر طی سال‌های اول زندگی) ثبت نماید و آنها را به روی نمودارهای استاندارد رشد منتقل نماید. اگر وزن کودک زیر صدک ۳ نمودار مربوط به سن و جنس او باشد، به این معنی است که در یک جمع ۱۰۰ نفره هم سن و هم جنس وزن او از ۹۷ نفر کمتر است و ممکن است کودک به اختلال رشد مبتلا باشد. همچنین اگر طی چند ماه نمودار رشد کودک بیش از ۲ صدک اصلی افت نماید (مثلا از بالای صدک ۸۵ به زیر صدک ۱۵ افت کند)، احتمال وجود اختلال رشد در وی وجود دارد.

وزن‌گیری طبیعی

  • بدو تولد تا شش ماهگی: روزانه ۳۰-۲۰ گرم
  • ۶ تا ۱۲ ماهگی: روزانه ۱۵ گرم
  • در یک سالگی: معمولا وزن کودک باید سه برابر زمان تولد باشد
  • در دو سالگی: معمولا وزن کودک باید چهار برابر زمان تولد باشد
  • برآورد وزن کودکان بالای دو سال: (سن به سال *۲) + ۸
نمونه ای از یک نمودار رشد (قد برای سن و وزن برای سن) دختران از بدو تولد تا 36 ماهگی
نمونه ای از یک نمودار رشد (قد برای سن و وزن برای سن) دختران از بدو تولد تا ۳۶ ماهگی

 

نمودار رشد استاندارد

رد قسمت‌های مختلف جهان از نمودارهای رشد متفاوتی استفاده می‌شود. پر استفاده‌ترین نمودار رشد مربوط به سازمان بهداشت جهانی (WHO) می‌باشد. سازمان بهداشت جهانی معتقد است رشد کودکان شیر مادر خوار در شش ماه اول عمر کمی بیشتر از کودکانی است که با شیر خشک تغذیه می‌شوند، در حالی‌که در شش ماه دوم عمر عکس این مطلب صادق است.

الگوهای رشد خاص

تاثیر این الگوهای رشد بر وزن و قد کودک کمتر نگران کننده است:

  • بعضی از کودکان در بدو تولد وزن و قد کمی دارند. اگر آنها به خوبی وزن بگیرند و نمودار رو به رشدی داشته باشند، حتی اگر زیر صدک ۳ باشند، نباید نگران آنها بود.
  • بعضی کودکان در بدو تولد وزن و قد متوسط دارند، اما در سال دوم زندگی وزن و قد نسبتا کمی دارند. این وضعیت معمولا در کودکانی روی می‌دهد که والدین یا اقوام نزدیک آنها نیز جثه‌ای کوچک دارند. این الگوی رشد نیز غیرطبیعی تلقی نمی‌شود و بیانگر خصوصیات ژنتیکی فرد است.

علائم خطر در اختلال رشد

اگر کودک هر یک از علائم زیر را نشان داد، به پزشک مراجعه کنید:

  • کاهش وزن با علت نامشخص
  • افت نمودار وزن بیش از دو صدک اصلی
  • استفراغ مداوم
  • اسهال مداوم
  • مدفوع شل، چرب و روغنی
  • دل درد مداوم
  • ضعف و کاهش انرژی
  • ضعیف‌تر شدن نسبت به هم‌سالان و هم‌بازی‌ها

علل کاهش وزن‌گیری کم

خلق و خو

خلق و خوی کودک ممکن است در وزن نگرفتن او نقش داشته باشد. به‌عنوان مثال کودکان لجباز و بیقرار ممکن است به خوبی وزن نگیرند. همچنین ممکن است کودک نتواند شما را متوجه گرسنگی خود کند و یا ممکن است به عمد از خوردن غذا خودداری کند.

بیماری

بعضی از بیماری‌ها سبب خوب وزن نگرفتن کودک می‌شوند. در این موارد معمولا علائم و نشانه‌های دیگری به جز وزن نگرفتن نیز وجود دارند که مطرح کننده وجود بیماری می‌باشند.

استفراغ

استفراغ مثلا ناشی از رفلاکس معده به مری (GERD) ممکن است سبب نرسیدن کالری کافی به بدن و در نتیجه خوب وزن نگرفتن شود.

سوء جذب

کودک ممکن است به اختلالات جذب غذا مبتلا باشد و درنتیجه نتواند میزان کالری لازم را تأمین نماید. سوء جذب نیز ممکن است ناشی از برخی بیماری‌ها مانند سیستیک فیبروزیس (CF) یا سلیاک باشد.

اسهال

هرچند اغلب موارد اسهال ناشی از عفونت‌های ویروسی است و چندان طول نمی‌کشد، اما در برخی موارد اسهال‌های طول کشیده می‌توانند منجر به سوء جذب شوند.

درمان اختلال رشد

درمان اختلال رشد بستگی به علت زمینه‌ای آن دارد. در تعداد کمی از موارد ممکن است یک بیماری عامل اختلال رشد باشد که در این موارد باید بیماری را درمان کرد. در بیشتر موارد، علت مشخصی برای اختلال رشد وجود ندارد. در این موارد استراتژی‌های متفاوتی جهت افزایش میزان کالری دریافتی و اصلاح عادات تغذیه‌ای کودک به‌کار گرفته می‌شود.

 

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *